مصلحت؛ حق اجتماعی و اصلی عقلانی
در طول تاریخ، افرادی، حتی از بین دانشمندان، مصلحت اندیشان را پایمال کنندگان حق و حقیقت دانسته اند!
در امور حکمرانی، اگر انتخاب حقیقت یا مصلحت بین حقوق دو فرد یا دو بخش مساوی مطرح باشد، اصل بر حقیقت است، اما اگر بین حق یک فرد یا حقوق گروهی و یا حقوق بخش کوچکتر جامعه در برابر منافع بخش بزرگتر آن مطرح باشد، اصل بر تقدم تامین منافع بخش بزرگتر است، زیرا ترجیح منافع اکثریت بر منافع فردی و گروهی و اقلیت، یک اصل عقلانی است. برای مثال، فرض شود که کارشناسان یک کلانشهر تشخیص داده اند برای سهولت آمد و رفت شهروندان، یک خیابان جدید در دل آن کلانشهر احداث شود، بناچار هزاران خانه و دهها فروشگاه و صدها مغازه باید تخریب شود تا خیابان احداث شود. به طور قطع، صاحبان برخی از این خانه ها و فروشگاه ها و مغازه ها، رضایت قلبی ندارند و سکونت و کسب و کار در محله خود را حق خود می دانند و نیز به اخذ حقوق شان بر اساس نظر کارشناسان رضایت نمی دهند؛ در چنین حالتی، تامین منافع اکثریت، مصلحت و حق اجتماعی است و بر حقوق فردی و گروهی و بخش کوچکتر ارجحیت دارد.
محمد نادری
